Bu yazının konusu, 2026 yılına girerken Bankacılık sektöründeki seçilmiş bazı kalemlere yönelik bir değerlendirme ve ilk çeyrekte ortaya çıkan iç/dış gelişmeleri de dikkate alarak, olası etkilenmeleri ve sonuçlarını irdelemektir.

Bir önceki yıl ile karşılaştırdığımızda 2025 yılı sonu itibariyle,

Kalem                                  Aralık/2024          Aralık/2025       Fark          Fark %

Aktif Büyüklüğü ($)                 925.650             1.095.717       170.067          18.37

Toplam Krediler ($)                   454.990              539.796         84.806          18.63

Döviz Kredileri ($)                   167.423               199.962         32.539          19.43

Takipteki Alacaklar (TL)           293.623              593.647      300.024         102.18

Takipteki Alacaklar / Toplam Kredi %1.83          %2.33

Toplam Mevduat ($)                   535.804              635.449          99.645          18.60

DTH ($)                                      186.968              248.309           61.341         32.80

Bu bilanço kalemlerindeki değişimleri de etkileyen;

TÜFE artış oranları: %44.38 → %30.89

Ticari kredilerde ortalama faiz:

TL faiz oranı: %51.02 → %44.67

$ faiz oranı: %8.26 → %7.70

Mevduat faiz oranı (3 aya kadar):

TL: %58.96 → %46.77

$ (yaklaşık): %2 → %1.90

$ kuru (TL): 35.2803 → 42.8457

 Tablo değerlendirildiğinde;

Döviz kredilerinde, toplam kredi artış oranının üzerinde bir artış olduğu

Tahsili gecikmiş alacaklarda %102.18 oranında artış olduğu

DTH’da, bir kısmı daha önce kur korumalı mevduattan çözülenlerin dövize dönmesinden kaynaklanan %32.80 artış olduğu

$ kurunda enflasyon artış oranının (%30.89) altında (%21.44) artış olduğu

Enflasyon ile kredi ve mevduat faizleri birlikte değerlendirildiğinde aktif büyüklük artışının önemli ölçüde faizlerden kaynaklandığı

Döviz kredilerindeki artışın temel nedeni, enflasyon oranının altında kalan kurlar sayesinde ortalama kredi maliyetinin düşürülmeye çalışılmasıdır.

Döviz Tevdiat Hesaplarındaki (DTH) artışın ise döviz kurunun yükseleceğine ilişkin beklentiden kaynaklandığı değerlendirilebilir.

Burada dikkat edilmesi gereken konu; yüksek oranlı ani bir kur artışında, tasarruf sahiplerinin döviz karşısında parasının değerinin aşınmasının engellenmesi yanında, döviz kredisi kullanıcılarının maliyetlerinin o nispette artması ve bankalar için kredi riskine dönüşebilme ihtimalidir. Bu durum, Tahsili Gecikmiş Alacaklar portföyünün artışı sonucunu doğurabilir.

Tahsili Gecikmiş Alacaklar / Toplam Kredi oranı 2024 yıl sonu itibariyle %1.83 iken, 2025 yıl sonunda %2.33’e yükselmiştir. Bu oran, genel kabul görmüş TGA/Toplam kredi oranları dikkate alındığında yönetilebilir bir oran olarak kabul edilebilir.

Bunun yanında 2025 yılı içinde toplam kredi portföyünün %1’ine karşılık geldiği ifade edilen konkordato almış risklerin, mevcut yapının içinde başka riskler taşıdığı göz ardı edilmemelidir.

Konkordato alan firmaların, tedarikçilere olan borçlarını uzun vadeye yaymaları halinde, tedarikçilerin likidite ve karlılık dengelerinin bozulabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Bu durumda, tedarikçilerden dolayı kredi kullanım tutarlarına bağlı olarak yeni problemli kredi portföyleri oluşabilir.

Sürekli olarak enflasyonun altında kalan kur artışlarının Türk Lirası üzerinde değerlenmeye neden olacağı, ihracatçı firmalar için karlılık kaybına yol açacağı ve uzun süre sürdürülebilir olmayacağı değerlendirilmektedir.

Son dönemde ortaya çıkan savaşın, enerji ve tedarik maliyetleri üzerindeki etkileri de dikkate alındığında;

Enflasyonda artış eğilimi paralelinde kredi ve mevduat faizlerinde de artış olacağı öngörülmektedir.

Bir süredir uygulanan sıkı para ve maliye politikasının getirdiği kaynaklara ulaşmadaki zorluk ve ilave maliyetler dikkate alındığında;

İş dünyasının;

İlişkide olduğu pazarlardaki değişiklikleri

Her türlü maliyetlerini

Satış imkan ve kabiliyetlerini

Personel politikalarını

İç/dış kaynak sağlama yeteneğini

Zarar eden faaliyetlerini

gözden geçirerek yeniden bütçeleme yapmaları önem arz etmektedir.

 Kaynak ve kullanım maliyetlerindeki muhtemel artışlar bu yönde tedbir almayı gerekli kılarken, özellikle iç piyasaya yönelik çalışan ve özkaynak yeterliliği düşük firmaların kredilerinde donuklaşma riski ortaya çıkabilir.

Enflasyonla mücadele programı kapsamında bankacılık sisteminin kredi kullandırmasına getirilen kısıtlar, yüksek maliyet tercihleri ve yükselen/yükselecek faizler nedeniyle oluşacak ilave finansman maliyetleri de dikkate alındığında;

Dış kaynakla yeni yatırımlara girme konusunda dikkatli olunması

Kreditörler ile kullanıcılar arasında güven ilişkisini bozacak davranışlardan kaçınılması

Özellikle döviz girdisi yeterli olmayan firmaların döviz açığı yaratacak işlemlerden kaçınması

gerekmektedir.

 Bütün bu gelişmeler sonrasında, kredi kullanıcılara yönelik bir yeniden yapılandırma ihtiyacı doğması durumunda;

Mevcut mevzuat düzenlemelerinin yanında

Karşılık yönetmeliğindeki kısıtlar dikkate alınmadan, geleneksel yapılandırma projelerinde yönetmelikle tanınan imkanların (vergi, resim, harç istisnası vb.) taraflara sağlanmasının

önemli ölçüde kolaylaştırıcı etkisi olacağını düşünüyorum.

MUSTAFA KALDIRIMOĞLU

ACR DANIŞMANLIK LTD.ŞTİ.

İSTANBUL

5.4.2026